Hoe werkt biologische landbouw?

De Beginselen van de Biologische Landbouw zorgen ervoor dat biologische boeren nadrukkelijk rekening houden met zaken als milieuvriendelijkheid en dierenwelzijn.

Milieuvriendelijkheid

De kunstmest die in reguliere landbouwmethoden wordt toegepast, veroorzaakt op lange termijn bodemverarming. Het bodemleven neemt geleidelijk af, waardoor de bodemstructuur en het waterhoudend vermogen verslechteren en het risico op erosie en uitspoeling toeneemt. Conventionele landbouwmethoden zijn hierdoor geen duurzame oplossing voor de toekomst.

Biologische landbouw daarentegen gebruikt compost in plaats van kunstmest. Deze natuurlijke bemesting vergroot de vruchtbaarheid en biodiversiteit van de bodem, waardoor het waterhoudend vermogen en de structuur van de bodem juist verbeteren. Vaak is deze gewone mest afkomstig van het eigen boerenbedrijf, waardoor er geen verspilling optreedt en de bemesting een onderdeel vormt van de biologische kringloop.

Klimaatverandering en toekomst

Ook met het oog op klimaatverandering heeft biologische landbouw een positieve uitwerking. Onderzoek laat zien dat er bij biologische landbouwmethoden twee tot vier maal zoveel koolstof in de bodem wordt opgeslagen als bij reguliere landbouwmethoden. Sommige biologische boeren die op slimme wijze gebruik maken van biologische landbouwmethoden, slagen er zelfs in een negatieve CO2-emissie te realiseren. Dit heeft zeer gunstige gevolgen voor ons klimaat.

Biologische landbouw is daarom een belangrijke methode om de levenskwaliteit van de generaties na ons te garanderen. Door de kwalijke gevolgen van reguliere landbouwmethoden gaan er dagelijks enorme hoeveelheden gezonde landbouwgrond verloren.

Wanneer deze ontwikkeling zich in dit tempo doorzet, zijn er in de toekomst te weinig vruchtbare bodems over om de mensheid van genoeg voedsel te voorzien. Een keuze voor biologisch eten is daarom niet alleen een keuze voor het heden, maar ook voor de toekomst.

Natuurlijke gewasbescherming

Lieveheersbeestje

Er worden bijvoorbeeld oorwurmen en lieveheersbeestjes ingezet om de hoeveelheid luizen te beperken

In de biologische landbouw worden geen chemische of synthetische bestrijdingsmiddelen gebruikt. Liever kiezen biologische boeren voor natuurlijke oplossingen om hun gewassen te beschermen. Zo worden er bijvoorbeeld mezen gebruikt om rupsen op de landbouwgrond tegen te gaan en worden oorwurmen en lieveheersbeestjes ingezet om de hoeveelheid luizen te beperken.

Soms worden deze diersoorten simpelweg gekocht en uitgezet, maar andere keren kiest de boer ervoor om ze op een natuurlijke manier aan te trekken. Door bijvoorbeeld de strategische plaatsing van zaken als houtwallen, kikkerpoelen en bloemstroken, kan de boer natuurlijke vijanden van schadelijke organismen naar zijn landbouwgrond lokken

Deze slimme inzet van rivaliserende diersoorten zorgt ervoor dat dierenpopulaties die schadelijk zijn voor gewassen op een natuurlijke manier in toom worden gehouden. Hierdoor zijn chemische bestrijdingsmiddelen of pesticiden niet langer noodzakelijk. Liever wieden biologische boeren met de hand of met een machine om onkruid te bestrijden.

Dit is een voordeel van biologische landbouw, want aan conventionele bestrijdingsmiddelen zijn een aantal nadelen verbonden.

Nadelen reguliere landbouw ten opzichte van biologische landbouw

Zo moeten zowel de gewassen als de consument minder gevoelig zijn voor het gif uit bestrijdingsmiddelen dan het organisme wat ermee bestreden wordt. De gezondheidsgevolgen van pesticiden op lange termijn zijn echter niet altijd duidelijk, dus ‘gevoeligheid’ is in dit kader een breed begrip.

Een ander nadeel van chemische bestrijdingsmiddelen is het feit dat deze niet alleen de schadelijke organismen doden, maar ook andere organismen die hiervoor gevoelig zijn. Daarnaast worden veel pesticiden slecht afgebroken in het milieu en stapelen deze zich dus op in de voedselketen.

Tot slot ontwikkelen organismen na verloop van tijd vaak resistentie tegen deze vervuilende middelen. Hierdoor vormen biologische landbouwmethoden een aantrekkelijk alternatief met het oog op de lange termijn.

Biologische boeren kiezen daarom om ziekten te voorkomen vaak voor sterke, ziekteresistente rassen. Dit alles zorgt ervoor dat voor biologische landbouw bovengemiddelde kennis en expertise vereist is over zowel het milieu als het dierenleven.

Ondanks een surplus aan kennis blijft het een zware opgave voor biologische boeren om hun gewassen te beschermen zonder de inzet van pesticiden. In sommige gevallen passen zij daarom zaken als minerale olie, zeep en ijzerfosfaat toe.

Dierenwelzijn

Biologische kip

Biologische kippen krijgen alle ruimte om buiten rond te scharrelen.

In de biologische landbouw wordt veel waarde gehecht aan het welzijn en de gezondheid van dieren. Er wordt zoveel mogelijk ruimte in de leefomgeving gecreëerd om natuurlijk gedrag van het dier mogelijk te maken.

Biologische varkens kunnen daarom naar hartenlust in de modder wroeten en biologische kippen krijgen alle ruimte om buiten rond te scharrelen. Ook biologische koeien staan zoveel mogelijk buiten in de wei (dit levert de heerlijke en gezonde graskaas op!).

Biologische boeren hebben respect voor het lichaam van hun dieren. De staarten van varkens en snavels van knippen worden dan ook niet geknipt, terwijl dit in de reguliere landbouw wel het geval is.

Gezonde dieren krijgen niet standaard medicijnen, antibiotica of groeihormonen. Zieke dieren vormen hierop een uitzondering. Toch zijn er in de biologische landbouw relatief weinig zieke dieren te bespeuren, omdat de leefomstandigheden over het algemeen gezonder en minder stressvol zijn.

    Biovak.nl 2015